Kênh Máy Trợ Thính Là Gì? Máy Càng Nhiều Kênh Có Nghe Rõ Hơn Không?

Khi tìm hiểu và lựa chọn máy trợ thính, nhiều người thường bắt gặp những thông số như 4 kênh, 8 kênh, 12 kênh, 16 kênh, 24 kênh hay 32 kênh. Không ít người cho rằng số kênh càng cao thì máy trợ thính càng hiện đại và chắc chắn sẽ nghe rõ hơn. Chính vì suy nghĩ này, nhiều khách hàng ưu tiên lựa chọn máy có nhiều kênh mà chưa thực sự hiểu ý nghĩa của thông số này.

Thực tế, số kênh của máy trợ thính chỉ là một trong nhiều yếu tố quyết định hiệu quả nghe. Một chiếc máy có nhiều kênh sẽ hỗ trợ quá trình tinh chỉnh âm thanh chi tiết hơn, nhưng nếu không được lập trình phù hợp với tình trạng suy giảm thính lực của người sử dụng thì vẫn không thể mang lại trải nghiệm nghe tối ưu. Ngược lại, một chiếc máy có số kênh thấp hơn nhưng được kiểm tra thính lực đầy đủ, lựa chọn đúng công suất và cài đặt chính xác vẫn có thể giúp người dùng nghe rõ, giao tiếp tốt và cảm thấy thoải mái trong sinh hoạt hằng ngày.

Vậy kênh máy trợ thính là gì, số kênh có ý nghĩa như thế nào và có nên chọn máy trợ thính nhiều kênh hay không? Hãy cùng Trợ thính Stella tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Kênh máy trợ thính là gì?

Trong lĩnh vực thính học, kênh là các vùng tần số âm thanh mà máy trợ thính có thể điều chỉnh mức khuếch đại một cách độc lập. Hiểu đơn giản hơn, thay vì khuếch đại toàn bộ âm thanh giống nhau, máy sẽ chia phổ âm thanh thành nhiều vùng nhỏ để điều chỉnh riêng từng vùng theo khả năng nghe của mỗi người.

Âm thanh mà con người nghe được có dải tần từ khoảng 20 Hz đến 20.000 Hz. Tuy nhiên, phần lớn thông tin quan trọng của lời nói nằm trong khoảng 250 Hz đến 8.000 Hz. Đây cũng là dải tần thường được chuyên viên thính học quan tâm khi kiểm tra và hiệu chỉnh máy trợ thính.

Ví dụ, một người bị giảm thính lực chủ yếu ở các tần số cao sẽ thường khó nghe các phụ âm như s, x, f, th, ch. Họ vẫn có thể nghe thấy người khác đang nói nhưng lại khó hiểu nội dung cuộc trò chuyện vì thiếu các âm giúp phân biệt từ ngữ. Trong trường hợp này, máy trợ thính sẽ cần tăng mức khuếch đại nhiều hơn ở vùng tần số cao nhưng vẫn giữ mức khuếch đại phù hợp ở các tần số thấp để âm thanh không bị méo hoặc quá lớn.

Nếu máy chỉ có ít kênh điều chỉnh, chuyên viên sẽ phải tăng hoặc giảm âm thanh trên một vùng tần số khá rộng. Ngược lại, khi máy có nhiều kênh hơn, mỗi vùng tần số sẽ được chia nhỏ, giúp việc điều chỉnh chính xác hơn theo từng đặc điểm suy giảm thính lực của người sử dụng.

Vai trò của số kênh trong máy trợ thính

Nhiều người thường hiểu nhầm rằng số kênh chính là khả năng khuếch đại của máy. Thực tế, đây là hai thông số hoàn toàn khác nhau.

Công suất quyết định máy có thể hỗ trợ người bị suy giảm thính lực ở mức độ nhẹ, trung bình hay nặng. Trong khi đó, số kênh quyết định mức độ chi tiết khi điều chỉnh âm thanh.

Có thể hình dung máy trợ thính giống như một chiếc đàn piano. Nếu chỉ có vài phím đàn, người chơi sẽ khó tạo ra những giai điệu tinh tế. Nhưng khi có đầy đủ các phím, người chơi có thể điều chỉnh từng nốt nhạc để tạo nên bản nhạc hài hòa hơn. Số kênh của máy trợ thính cũng hoạt động theo nguyên lý tương tự. Càng có nhiều kênh, chuyên viên càng có nhiều "điểm điều chỉnh" để tối ưu chất lượng âm thanh.

Ví dụ:

• Máy trợ thính 8 kênh sẽ chia phổ âm thanh thành 8 vùng điều chỉnh.

• Máy trợ thính 16 kênh chia thành 16 vùng.

• Máy trợ thính 24 hoặc 32 kênh tiếp tục chia nhỏ hơn, giúp việc hiệu chỉnh chính xác hơn ở từng dải tần.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với những người có biểu đồ thính lực không đồng đều, tức là khả năng nghe ở mỗi tần số chênh lệch nhiều.

Máy trợ thính càng nhiều kênh có nghe rõ hơn không?

Đây là câu hỏi được rất nhiều khách hàng đặt ra khi đến trung tâm trợ thính.

Câu trả lời là không phải lúc nào cũng đúng.

Một chiếc máy trợ thính nhiều kênh không tự động giúp người sử dụng nghe rõ hơn nếu thiết bị chưa được lập trình đúng theo kết quả đo thính lực. Việc hiệu chỉnh sai có thể khiến người đeo gặp nhiều vấn đề như âm thanh quá lớn, quá nhỏ, mất tự nhiên hoặc nghe thấy tiếng nhưng không hiểu lời nói.

Theo nguyên lý thính học, mục tiêu của máy trợ thính không phải là khuếch đại tất cả âm thanh thật lớn mà là khôi phục khả năng nghe lời nói ở mức rõ ràng, dễ chịu và gần với khả năng nghe tự nhiên nhất. Vì vậy, mỗi dải tần cần được điều chỉnh với mức khuếch đại khác nhau dựa trên tình trạng suy giảm thính lực của từng người.

Chẳng hạn, nếu người sử dụng chỉ mất thính lực ở vùng tần số cao nhưng máy lại khuếch đại toàn bộ dải tần như nhau, âm thanh sẽ trở nên mất cân bằng. Người dùng có thể nghe tiếng nói rất to nhưng vẫn khó phân biệt các từ hoặc nhanh chóng cảm thấy mệt khi phải giao tiếp trong thời gian dài.

Do đó, số kênh chỉ phát huy hiệu quả khi được kết hợp với quá trình kiểm tra thính lực chính xác, lựa chọn công suất phù hợp và lập trình bởi chuyên viên thính học có chuyên môn.

Vì sao hai người cùng đeo một mẫu máy nhưng chất lượng nghe lại khác nhau?

Đây là tình huống khá phổ biến trong thực tế.

Có trường hợp hai người cùng sử dụng một mẫu máy trợ thính, cùng số kênh và cùng mức giá nhưng trải nghiệm nghe hoàn toàn khác nhau. Nguyên nhân là bởi không có hai người nào có biểu đồ thính lực giống hệt nhau.

Mỗi người sẽ có mức độ suy giảm khác nhau ở từng tai và từng dải tần số. Chính vì vậy, máy trợ thính luôn cần được lập trình riêng cho từng cá nhân dựa trên kết quả đo thính lực, tuổi tác, khả năng phân biệt lời nói, môi trường sinh hoạt và nhu cầu giao tiếp hằng ngày.

Ngoài ra, quá trình đeo thử, tái khám và tinh chỉnh sau khi sử dụng cũng đóng vai trò rất quan trọng. Trong những tuần đầu làm quen với máy trợ thính, người dùng thường cần điều chỉnh lại một số thông số để đạt được chất lượng nghe tối ưu. Đây là lý do vì sao việc lựa chọn một trung tâm trợ thính có đội ngũ chuyên viên giàu kinh nghiệm luôn quan trọng hơn việc chỉ nhìn vào số lượng kênh trên thông số kỹ thuật của máy.